Phần lớn hướng dẫn nuôi ong dú viết chung chung, hoặc viết cho một vùng rồi người khác chép lại.
Áp nguyên vào Quảng Ngãi, nơi nắng nóng gay gắt mùa hè, mưa bão dồn vào cuối năm, thì có mấy chỗ lệch rõ.
- Lịch làm việc phải theo mùa hoa của Quảng Ngãi
- Kiểu thùng và cách kê tính theo thấp trong mùa gió Lào, rất cao trong mùa mưa bão
- Chỗ đặt tổ tính theo gió Lào khô nóng kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8 làm cây cỏ cháy, đàn thiếu ăn
- Danh sách cây trồng phải là cây sống được ở đây
Lịch làm việc
Hướng dẫn chung hay nói tách đàn vào mùa xuân, thu mật mùa hè. Cách nói đó không áp được cho Quảng Ngãi.
Ở đây mùa mưa là tháng 9 đến tháng 12, đó mới là lúc tách đàn. Thu mật vào cuối mùa mưa, trước khi bước vào tháng 1 đến tháng 8.
Quãng tháng 5 đến tháng 8 thì không làm gì cả, dù hướng dẫn chung có nói gì.
Cách chắc nhất là bỏ qua lịch tháng, nhìn hoa mà làm.
Những chỗ phải sửa
So sánh giữa hướng dẫn chung và thực tế ở Quảng Ngãi.
| Hạng mục | Hướng dẫn chung | Ở Quảng Ngãi |
|---|---|---|
| Thời điểm tách đàn | Mùa xuân | Trong tháng 9 đến tháng 12 |
| Thời điểm thu mật | Mùa hè | Cuối mùa mưa |
| Chiều cao kê | Nửa mét | một mét trở lên ở vùng trũng, và phải cố định thật chắc vì bão |
| Độ dày thùng | Không nói rõ | Chọn theo nắng nóng gay gắt mùa hè, mưa bão dồn vào cuối năm |
| Chống kiến | Nhắc qua | Việc bắt buộc hằng tuần vì đất cát pha nghèo dinh dưỡng nên lớp hoa nền mỏng hơn các vùng khác |
| Cây trồng bổ sung | Danh sách chung | Chỉ loại sống được ở đây |
Chỗ đặt tổ
Đây là chỗ khác nhau nhiều nhất giữa các vùng.
Ở Quảng Ngãi, vấn đề chính là gió Lào khô nóng kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8 làm cây cỏ cháy, đàn thiếu ăn. Vì vậy chọn chỗ phải ưu tiên giải quyết điều đó trước.
Ngoài ra bão lũ tháng 9 đến tháng 11 có thể cuốn hoặc làm ngập cả khu đặt tổ, nên vị trí cũng phải tính tới yếu tố này.
Cách phổ biến của người nuôi tại chỗ là đặt tổ khuất gió sau hàng cây chắn, có phương án dời tổ trước mùa bão. Cách này hình thành từ kinh nghiệm nhiều năm nên đáng học theo hơn là làm theo hướng dẫn chung.
Thùng và vật liệu
Độ ẩm ở Quảng Ngãi thấp trong mùa gió Lào, rất cao trong mùa mưa bão, nên kiểu thùng phải chọn theo đó.
Gỗ phải khô hẳn, không còn nhựa, không mùi hắc. Gỗ tươi sẽ co ngót nứt nẻ sau vài tháng.
Tránh gỗ đã xử lý hoá chất chống mối, ong dú nhạy với mùi lạ.
Chiều cao kê một mét trở lên ở vùng trũng, và phải cố định thật chắc vì bão, chân có móng chống lún và có bát chống kiến.
Mái che đặt cách nắp vài phân cho thoáng, không úp sát.
Cây trồng bổ sung
Danh sách cây cho ong trên mạng thường liệt kê cả loại không sống được ở Quảng Ngãi.
Nguyên tắc chọn: hợp thổ nhưỡng, hoa nhỏ và nhiều, nở vào tháng 5 đến tháng 8, dễ chăm.
Ở đây nguồn sẵn có gồm keo, tràm, xoài. Việc cần làm là trồng thêm loại nở lệch với những cây này.
Không cần diện tích lớn, vài chục mét vuông quanh khu đặt tổ đã đỡ nhiều.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Áp nguyên lịch tháng của hướng dẫn chung
- Trồng cây theo danh sách không hợp thổ nhưỡng Quảng Ngãi
- Chọn thùng và chiều cao kê theo con số của vùng khác
Câu hỏi thường gặp
Hướng dẫn chung có dùng được không?
Dùng được phần nguyên tắc, còn phần lịch và số liệu phải điều chỉnh theo Quảng Ngãi.
Làm sao biết cách nào hợp với vùng mình?
Đi thăm trại trong vùng và ghi chép vườn nhà trong một năm.
Có nên mua tổ từ vùng khác không?
Ưu tiên vùng khí hậu tương tự. Chênh lệch lớn thì đàn cần thời gian thích nghi.
Kê thùng cao bao nhiêu ở Quảng Ngãi?
Khoảng một mét trở lên ở vùng trũng, và phải cố định thật chắc vì bão. Con số này tính theo đặc thù của vùng.
Mất bao lâu để quen nhịp của vùng?
Trọn một năm, qua đủ tháng 9 đến tháng 12 và tháng 1 đến tháng 8.